สายพันธุ์คลาสสิก

posted on 14 Aug 2015 23:52 by quillanparzen

ขอขอบคุณข้อมูลภายใต้ความร่วมมือระหว่างวารสารสื่อพลัง และวิชาการดอทคอม www.pttplc.com


          นับแต่ถือกำเนิดบนโลกเมื่อราว 3,500 ล้านปีก่อน สิ่งมีชีวิตเรียบง่ายยิ่งอย่างเซลล์โปรคาริโอตได้วิวัฒนาการช้าๆ เพื่อการอยู่รอดของเผ่าพันธุ์อย่างเป็นขั้นตอน จนเกิดเป็นสิ่งมีชีวิตโครงสร้างซับซ้อนหลากหลายจำพวก ความพยายามนี้ใช่ว่าจะประสบผลสำเร็จเสมอไป การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลก ไม่ว่าการเคลื่อนตัวของเปลือกโลก ปริมาณคาร์บอนและออกซิเจน วัฏจักรยุคน้ำแข็ง และภัยพิบัติต่างๆ ส่งผลให้สิ่งมีชีวิตมากมายที่เคยดำรงอยู่อย่างเหมาะเจาะในช่วงเวลาหนึ่ง กลับสูญพันธุ์ไปตลอดกาล และพวกที่เหลือรอดส่วนใหญ่จำต้องปรับเปลี่ยนรูปร่างจนแทบไม่เหลือเค้าเดิม อย่างไรก็ตาม สัตว์ พืช รวมทั้งแบคทีเรียจำนวนหนึ่ง ยังสามารถรักษารหัสพันธุกรรมเดิมไว้ได้ โดยที่รูปร่างของสิ่งมีชีวิตเหล่านั้นแทบไม่ต่างไปจากบรรพบุรุษที่เป็นฟอสซิล จนอาจกล่าวได้ว่า สิ่งมีชีวิตคงสภาพดึกดำบรรพ์เหล่านี้ คือผลงานการออกแบบร่วมสมัยโดยธรรมชาติที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงยิ่ง

image

          คงไม่มีใครไม่รู้จักหอยนอติลุส ที่อัตราส่วนระหว่างเส้นผ่านศูนย์กลางของเกลียวรอบเปลือกยังคงรูปร่างอันชัดเจนของสัดส่วนทองคำมานานกว่า 500 ล้านปี การพบปลาซีลาแคนธ์ที่เคยมีชีวิตตั้งแต่ยุคดีโวเนียนเมื่อ 400 ล้านปีที่แล้ว และเชื่อว่าสูญพันธุ์ไปพร้อมได้โนเสาร์ก็เป็นข่าวที่โด่งดังไปทั่วโลก แมงดาทะเลก็ไม่ได้เปลี่ยนตัวเองเลยในเวลา 300 ล้านปีที่ผ่านมารวมถึงครัสเตเชียนน้ำจืดขนาดเล็ก “กุ้งไดโนเสาร์” ที่แม้จะมีอายุขัยไม่เกิน 3 เดือน แต่ก็เหมือนบรรพบุรุษยุคไทรแอสสิคเมื่อกว่า 200 ล้านปีที่แล้ว อย่างไม่ผิดเพี้ยน และฟอสซิลกุ้งอายุ 360 ล้านปี ก็ไม่ต่างจากกุ้งฝอยธรรมดาหน้าตาบ้านๆ ในปัจจุบันเลย

          ในขณะที่เพื่อนร่วมรุ่นอย่างแมลงปอลดความยาวจากกว่าสองเมตรในยุคคาร์บอนิเฟอรัส เหลือเพียงสองนิ้วในปัจจุบัน แมงมุมยักษ์โบราณแห่งป่าสงวนเอตวาซึ่งพบเฉพาะเขตแอฟริกันตะวันตก ไม่เคยทีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างใดๆ ทั้งสิ้นเป็นเวลากว่า 300 ล้านปี ต้นเฟิร์นในอสสเตรเลียและทัสมาเนียในปัจจุบัน ก็ยังมีรูปร่างเหมือนฟอสซิลอายุ 200 ล้านปีจากยุคจูแรสซิก หนูคะยุซึ่งมีลักษณะคล้ายกับหนูผสมกระรอก และเชื่อว่าสูญพันธุ์ไปตั้งแต่สมัยไมโอซีนเมื่อ 11 ล้านปีที่แล้ว ถูกพบโดยบังเอิญในตลาดเล็กๆ แห่งหนึ่งในประเทศลาว เมื่อ พ.ศ. 2548 เช่นเดียวกับปลาไหล Protanguilla paulau ที่พบใน พ.ศ. 2553 บริเวณหมู่เกาะแปซิฟิกของสาธารณรัฐปาเลาก็มีลักษณะเหมือนกับบรรพบุรุษในมหายุคมีโซโซอิก จนถือได้ว่าเป็นฟอสซิลมีชีวิตอีกชิ้นหนึ่ง เนื่องจากการที่มันอาศัยอยู่ในถ้ำใต้ทะเล ไดรับผลกระทบจากความเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมและสิ่งมีชีวิตอื่นนอกถ้ำน้อยมากจนแทบไม่มีวิวัฒนาการเลยตลอด 200 ล้านปีที่ผ่านมา และเป็นไปได้ว่ายังมีสิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์อีหลายชนิดที่เรายังไม่อาจบอกได้แน่ชัด เพราะในการระบุสิ่งมีชีวิตใดเป็นสิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์นั้น ส่วนใหญ่ต้องใช้ฟอสซิลเป็นตัวเปรียบเทียบ

images (1)

          ในสมัยที่พื้นแผ่นดินยังเชื่อมกันเป็นมหาทวีปแพนเจียเมื่อกว่า 500 ลานปีนั้น ทวีปแอฟริกาตอนใต้ อเมริกาใต้ ออสเตรเลีย และแอนตาร์กติกา เคยเชื่อมติดกันทางตอนใต้ที่เรียกว่ากอนด์วานา บริเวณนี้เป็นถิ่นกำเนิดและแหล่งอาศัยของสิ่งมีชีวิตทั้งหลายบนโลกในยุคโบราณ นอกจากทวีปแอนตาร์กติกาที่เป็นน้ำแข็งในปัจจุบันแล้ว สภาพแวดล้อมส่วนใหญ่ไม่ได้เปลี่ยนแปลงจากเมื่อครั้งอดีตมากนัก สายพันธุ์ดั้งเดิมจึงยังคงสืบลูกหลานต่อมาได้ใน “โลกเก่า” เหล่านี้ อาทิ ต้น Fynbos ตั๊กแตน Karoo Rockhopper กบต้นไม้แอฟริกันตะวันตก กบใบไม้ขนาดใหญ่ แมลง Ice Crawler หนอนกำมะหยี่แห่งคอสตาริกา มังกรป่าปาปัว ฯลฯ นักชีววิทยาประมาณกันว่าเฉพาะพื้นที่ราว 35,000 ตารางไมล์ บริเวณปลายแหลมแอฟริกาตอนใต้ก็มีสิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์ทั้งพืชและสัตว์มากกว่า 9,000 สายพันธุ์ การคงอยู่ของสิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์เหล่านี้ไม่ได้ลดความน่าเชื่อถือทฤษฎีวิวัฒนาการและการคัดเลือกตามธรรมชาติเพราะเห็นได้ว่าหากสภาพแวดล้อมในการดำรงชีวิตไม่ได้เปลี่ยนแปลงเท่าใดนัก สิ่งมีชีวิตที่ยังสามารถ “ผ่านการคัดเลือก” ให้ทำหน้าที่ส่งผ่านยีนสู่รุ่นต่อไปได้ ก็ไม่จำเป็นต้องปรับตัวมากมายแต่อย่างใด

genome1

          กระบวนการวิวัฒนาการและการคัดเลือกตามธรรมชาตินั้นดำเนินไปโดยลูกแต่ละรุ่นจะมีรหัสพันธุกรรมต่างจากพ่อแม่เล็กน้อย และมีวิวัฒนาการร่วมไปกับสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ในระบบนิเวศเดียวกันอย่างสมดุล ซึ่งต่างจากการคัดเลือกโดยฝีมือมนุษย์ที่คำนึงแต่เพียงผลประโยชน์ของตัวเองและหลายครั้งที่ได้ทำงายสมดุลของสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์อื่นๆ จนระบบนิเวศผิดเพี้ยน ความก้าวหน้าด้านไบโอเทคโนโลยีไม่เพียงแต่อ่านรหัสพันธุกรรมหรือตัดต่อยีน แต่ยังสามารถสังเคราะห์คู่เบสของ DNA ได้อีกด้วย ในอนาคตอันใกล้ มนุษย์ที่ผ่านการคัดเลือกคงไม่จำเป็นต้องวิวัฒนาการอย่างค่อยเป็นค่อยไปอีกแล้ว เพราะมี DNA ชั้นเลิศจากโครงการ Human Genome Project ที่รับรองว่าจะให้ร่างกายสมส่วนแข็งแรง ปราศจากโลกทางพันธุกรรม ไอคิวสูง ฯลฯ ส่วนพวกที่ยังใช้การคัดเลือกโดยธรรมชาติอาจตกอยู่ในสถานการณ์เดียวกับโฮโมนีแอนเดอร์ธัลหลังการมาถึงของโฮโมซาเปียนส์ หรืออาจได้เป็นหนึ่งในสายพันธุ์คลาสสิกของโลกอนาคตก็ได้...ถ้าโชคดีพอ

Comment

Comment:

Tweet